Chihuahua: de complete rasgids

Het karakter van de Chihuahua

Klein van stuk, groot van karakter. De Chihuahua is alert, moedig en vol zelfvertrouwen - hij lijkt zijn eigen formaat compleet te vergeten. Begrijp je die terrier-achtige inborst en geef je hem echte opvoeding, dan heb je aan dit hondje een trouwe, slimme metgezel.

Een klein hondje met een groot karakter

De Chihuahua is het kleinste erkende hondenras ter wereld, maar wie hem daarmee afdoet, mist de helft van het verhaal. De Amerikaanse kennelclub (AKC) tekent het ras als een gracieuze, alerte, kwieke hond met een 'brutale' uitdrukking en terrier-achtige eigenschappen: zelfverzekerd, eigenwijs en vol vertrouwen in zichzelf. Het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) zegt het in Nederland niet anders: een actieve, waakse hond die soms ronduit overmoedig is. Laat je dus niet misleiden door dat kleine formaat - in die smalle borstkas klopt het hart van een veel grotere hond.

Dat pittige karakter is precies de charme van het ras, maar het vraagt ook iets van jou. Een Chihuahua die niet wordt opgevoed en begrensd, kan uitgroeien tot een onzeker, snauwerig hondje dat de baas speelt. Een Chihuahua die je serieus neemt als hond - met duidelijke regels, socialisatie en uitdaging - groeit juist uit tot een zelfverzekerde, vrolijke kameraad die overal mee naartoe kan.

Mensgericht en aanhankelijk

Chihuahua's zijn echte gezelschapshonden. Ze horen in rasgroep 9, de gezelschaps- en schoothonden, en dat zie je terug in hun gedrag: ze hechten zich sterk aan hun eigenaar, zoeken graag een warm plekje tegen je aan en houden van aandacht. Veel Chihuahua's kiezen daarbij overduidelijk een lievelingspersoon, op wie ze zich het sterkst richten. Die hechte band is heerlijk, maar heeft een keerzijde: dit is geen hond die het prettig vindt om lang alleen te zijn. Het LICG benoemt dat met zoveel woorden - Chihuahua's houden niet van alleen blijven. Bouw dat alleen-zijn daarom rustig en positief op, en maak van weggaan en thuiskomen geen groot drama.

Hierbij hoort ook dat ze gevoelig zijn. Een Chihuahua pikt jouw stemming feilloos op. Ben je zelf nerveus of overbezorgd, dan voelt je hond dat en wordt hij vaak juist onrustiger. Rustig en zelfverzekerd voordoen werkt bij dit ras beter dan troosten en optillen bij elke kleinigheid.

Waaks en mondig

De Chihuahua is van nature waaks en blaft vrij snel, schrijft het LICG. Dat maakt hem een uitstekende 'melder': er komt niemand ongemerkt aan de deur. Veel eigenaren waarderen dat wakende kantje juist. De keerzijde is dat dat blaffen makkelijk doorslaat als je het niet stuurt - naar de bel, naar voorbijgangers, naar andere honden. Het goede nieuws is dat een slimme, leergierige hond ook prima te leren is wanneer hij wel en niet hoeft aan te slaan. In de categorie over gedrag en training kom je daar uitgebreid op terug; voor nu telt vooral dat dit blafgedrag bij het karakter hoort en met geduld goed te kanaliseren is.

Hij weet niet hoe klein hij is

Misschien wel de meest typerende - en meest risicovolle - karaktertrek: de Chihuahua is dapper tot overmoedig. Hij stapt zonder aarzelen op een hond af die tien keer zo groot is. Dat ziet er stoer en grappig uit, maar het is gevaarlijk. Een ongelukkige hap of zelfs maar een onhandige sprong van een grote hond kan bij zo'n klein dier ernstige of zelfs dodelijke schade aanrichten. Het LICG waarschuwt daarom dat je een Chihuahua soms tegen zichzelf in bescherming moet nemen. Goede socialisatie - rustig en positief laten wennen aan grote, betrouwbare honden - en alert toezicht horen daarom bij dit ras. Je leert hem niet om bang te zijn, maar om niet de held uit te hangen.

Slim, gevoelig en leergierig

Onder dat eigenwijze laagje zit een opvallend intelligente hond. Chihuahua's zijn slim en willen graag leren, aldus het LICG, en ze leren bovendien vrij snel. Dat maakt ze leuk om mee te trainen: gehoorzaamheidsoefeningen, trucjes, behendigheid voor kleine honden en zelfs doggydance zijn allemaal mogelijk. Omdat ze gevoelig zijn, werkt hardhandig of dwingend optreden averechts; je krijgt een Chihuahua veel verder met geduld, beloning en consequent zijn. Een hond die mag meedenken en daarvoor beloond wordt, bloeit zienderogen op.

Laat hem echt hond zijn

De rode draad door alle Chihuahua-adviezen van het LICG is deze: behandel je Chihuahua als een echte hond, niet als speelgoed of mode-accessoire. Juist omdat hij zo klein en schattig is, is de verleiding groot om alles van hem over te nemen - hem overal dragen, alles toestaan, gedrag wegknuffelen dat je bij een grote hond nooit zou pikken. Precies dat maakt veel Chihuahua's onzeker en bazig: het beruchte 'kleine-hondsyndroom' is geen raseigenschap, maar iets wat mensen onbedoeld zelf creeren. Geef je hond een goede opvoeding, duidelijke grenzen en de kans om op eigen pootjes de wereld te ontdekken, en je ziet hoeveel zelfverzekerder en prettiger hij wordt.

Eenkennig, en wat je eraan kunt doen

Die sterke gerichtheid op een persoon heeft nog een praktisch gevolg: veel Chihuahua's zijn van nature wat eenkennig. Tegen het eigen gezin zijn ze open en aanhankelijk, maar bij vreemden houden ze de boot af - ze kijken eerst even wie daar binnenkomt, en sommige laten zich door bezoek liever niet aanraken. Dat is geen slecht karakter, maar een raseigenschap die je met vroege en brede socialisatie in goede banen leidt. Laat je pup, en later ook je volwassen hond, op een rustige manier kennismaken met allerlei mensen: groot en klein, met hoed en zonder, met rollator of kinderwagen. Dwing niets af - laat bezoek je hond negeren tot hij zelf komt snuffelen, en beloon elke vrijwillige toenadering. Zo leert hij dat vreemden niets bedreigends zijn, zonder dat hij zich hoeft te laten aaien als hij dat niet wil.

Ook hier geldt de gulden middenweg. Een Chihuahua die overal van wordt afgeschermd, wordt steeds eenkenniger; een hond die tegen zijn zin in ieders armen wordt geduwd, gaat vreemden juist wantrouwen. Geef hem ruimte, tijd en positieve ervaringen, en accepteer dat hij thuis altijd net iets meer van jou blijft dan van de rest van de wereld.

Wat dit betekent voor jou

Het karakter van de Chihuahua is een cadeautje voor wie het begrijpt: een dappere, slimme, aanhankelijke hond met een persoonlijkheid die veel groter is dan zijn lijf. De kunst zit in het sturen van zijn natuurlijke neigingen. Geef hem structuur en socialisatie, kanaliseer zijn blafdrang, bescherm hem tegen zijn eigen overmoed bij grote honden, en behandel hem als een volwaardige hond in plaats van een knuffel. Doe je dat, dan heb je aan een Chihuahua een trouwe, levendige metgezel die je - met zijn lange levensduur - vele jaren plezier geeft.

Sterk gehecht en soms eenkennig

Weinig honden binden zich zo intens aan hun mens als de Chihuahua. Die toewijding is hartverwarmend, maar slaat zonder sturing door naar eenkennigheid, jaloezie of een hondje dat alleen jou nog vertrouwt. Begrijpen hoe die band werkt, helpt je hem gezond te houden.

Een band die dieper gaat dan formaat

Vraag Chihuahua-eigenaren naar het mooiste van hun hond, en 'die band' staat steevast bovenaan. De Chihuahua is een gezelschapshond in hart en nieren; eeuwenlang was zijn enige taak om mensen nabij te zijn. Dat zie je terug in zijn gedrag: hij hecht zich sterk aan zijn eigenaar, volgt je door het huis en zoekt graag lichaamscontact. Het LICG benoemt het kernachtig - Chihuahua's hechten zich aan hun eigenaar en houden van aandacht, en kunnen soms eenkennig zijn.

Veel Chihuahua's kiezen daarbij een lievelingspersoon: degene op wiens schoot ze het liefst liggen, die ze het beste gehoorzamen en die ze als 'veilige basis' gebruiken. Op zichzelf is dat normaal en charmant. Het wordt pas een probleem als die voorkeur zo sterk wordt dat de hond niemand anders meer accepteert.

Waar toewijding doorslaat

Eenkennigheid heeft een paar herkenbare gezichten. Sommige Chihuahua's worden onrustig of blaffen zodra hun favoriete persoon de kamer verlaat. Andere accepteren geen aandacht of verzorging van huisgenoten, gaan grommen als iemand te dicht bij 'hun' mens komt, of raken gestrest bij iedere oppas of logeerpartij. In het uiterste geval krijg je een hond die alleen met een enkel persoon nog soepel functioneert - lastig voor de hond, en onpraktisch voor jou.

Belangrijk om te weten: dit is geen kwestie van 'de baas spelen' of dominantie. De gedragswetenschap heeft dat dominantie-idee allang achterhaald. Wat je ziet, is veel simpeler: een hond die geleerd heeft dat zijn wereld om een enkel persoon draait, en die daar afhankelijk en onzeker van wordt zodra die persoon wegvalt.

De wereld groter maken

Het goede nieuws is dat je eenkennigheid grotendeels kunt voorkomen, en bestaande eenkennigheid kunt afzwakken, door de wereld van je Chihuahua bewust te verbreden. De rode draad is eenvoudig: zorg dat goede dingen niet alleen van jou komen.

Laat huisgenoten en regelmatige bezoekers je hond voeren, belonen en uitlaten. Laat anderen leuke spelletjes met hem doen en hem zijn lekkerste snacks geven. Wissel af wie de fijne dingen verzorgt, zodat je Chihuahua leert dat meerdere mensen veilig en de moeite waard zijn. Vraag bezoek wel om hem niet te overweldigen: rustig laten komen, op de grond, op zijn initiatief - geen handen die van bovenaf grijpen.

Dit sluit naadloos aan op socialisatie, het krachtigste middel dat je hebt. Omdat Chihuahua's wat eenkennig kunnen zijn, adviseert het LICG om ze al op zeer jonge leeftijd te laten wennen aan allerlei mensen. Hoe breder dat fundament, hoe minder snel een Chihuahua dichtklapt op een enkel persoon.

Balans tussen nabij en zelfstandig

Tegelijk hoef je die hechte band niet te bestrijden - je wilt hem alleen gezond houden. Een Chihuahua mag dol op je zijn; het doel is dat hij ook zonder jou even overeind blijft. Bouw daarom kleine momenten van zelfstandigheid in: laat hem rustig in een eigen mandje liggen terwijl jij iets anders doet, beloon kalm gedrag op afstand, en pak hem niet bij elke kik meteen op schoot. Zo leert hij dat nabijheid fijn is, maar afstand niet bedreigend.

Pas ook op met onbedoeld belonen van klittend gedrag. Til je hem op en knuffel je hem juist wanneer hij onrustig om aandacht vraagt, dan bevestig je dat gedrag. Geef de aandacht liever op momenten dat hij ontspannen en zelfverzekerd is.

Als de eenkennigheid er al is

Misschien lees je dit terwijl je Chihuahua al lang en breed eenkennig is: hij gromt naar je partner, weigert eten uit andermans hand en raakt van slag zodra jij de deur uitgaat. Ook dan is er goed nieuws - hetzelfde recept werkt, alleen langzamer. Begin met een eerlijke inventarisatie: bij wie voelt hij zich het minst ongemakkelijk? Die persoon wordt je eerste bondgenoot. Laat die huisgenoot beginnen met de makkelijkste taak die er is: op afstand iets lekkers toewerpen, zonder oogcontact, zonder aanraken, zonder verwachtingen. Pas als je hond ontspannen komt halen, mag de afstand kleiner worden. Daarna volgt voeren uit de hand, dan samen een blokje om terwijl jij meeloopt, en uiteindelijk een korte wandeling zonder jou.

Reken in weken, niet in dagen, en laat je hond het tempo bepalen. Forceer je het - hem op schoot van de ander zetten, vasthouden terwijl hij weg wil - dan bevestig je juist dat andere mensen vervelend zijn. Elke stap moet voor de hond de moeite waard zijn. Gaat het ondanks alle geduld niet vooruit, of komt er grommen of happen bij kijken, schakel dan een gedragsdeskundige in die met beloning werkt; eenkennigheid die jaren heeft kunnen groeien, laat zich soms pas met professionele hulp ombuigen.

Denk ook vooruit naar momenten waarop hij het zonder jou moet doen: een ziekenhuisopname, een vakantie, een spoedgeval. Oefen daarom nu alvast met een oppas of logeeradres, in korte, positieve sessies, in plaats van te wachten tot het een keer echt moet. Een Chihuahua die af en toe een middagje bij familie went, komt een noodsituatie later vele malen beter door dan een hond die nog nooit iemand anders heeft meegemaakt. En laat anderen ook eens de verzorging doen die hij toch al kent - borstelen, het tuigje aandoen, een pootje afdrogen - zodat handen van anderen net zo gewoon worden als die van jou.

De kern

De sterke gehechtheid van de Chihuahua is een van zijn mooiste eigenschappen - en tegelijk de wortel van een van zijn bekendste problemen. Koester de band, maar houd hem ruim: laat meerdere mensen voor je hond zorgen, socialiseer breed en van jongs af aan, en moedig kleine stapjes zelfstandigheid aan. Zo krijg je het beste van twee werelden: een hond die innig met je verbonden is, en die toch ontspannen blijft als de wereld even uit meer dan alleen jou bestaat.