Dit zijn de eerste 2 hoofdstukken van onze Berner Sennenhond-gids. De volledige gids — 121 korte leesstukken over gedrag, training, gezondheid, voeding en de oude dag — lees je gratis in de SuperDoggo-app.
Karakter in één oogopslag
Typische scores voor het ras (1-5); individuele honden verschillen.
Waar komt de Berner Sennenhond vandaan?
De Berner Sennenhond is door en door Zwitsers: een boerenhond uit het kanton Bern die karren trok, vee dreef en het erf bewaakte. Rond 1900 was hij bijna verdwenen, tot een handvol liefhebbers het oude type redde en er het ras van maakte dat we nu kennen.
In het kort
De Berner komt uit het kanton Bern in Zwitserland en was eeuwenlang een allround boerderijhond.
De oude bijnaam is 'Durrbachler', naar het gehucht Durrbach bij Riggisberg waar veel van deze honden voorkwamen.
Eind 19e eeuw liep het ras hard terug; de zoektocht van Franz Schertenleib en de steun van professor Albert Heim keerden het tij.
In 1907 richtten fokkers de Schweizerischer Durrbach-Klub op; de naam 'Berner Sennenhond' kwam pas een paar jaar later officieel in zwang.
Via de FCI-standaard nr. 45 en de Amerikaanse erkenning in 1937 groeide de Berner uit tot een wereldwijd geliefd ras.
Een echte Zwitser
De Berner Sennenhond hoort bij de bergen, weiden en boerderijen van Zwitserland zoals weinig andere rassen bij hun land horen. Hij komt uit het kanton Bern, in het heuvelachtige middenland tussen de Alpen en de Jura. Daar was hij geen showhond of schoothond, maar een werkende boerenhond: een stevige, betrouwbare viervoeter die overal op het erf inzetbaar was. Het woord 'Sennenhond' verraadt die afkomst. Een 'Senn' is in het Zwitsers-Duits een alpenboer of melkveehouder, en de Sennenhond was letterlijk de hond van die boer. Wie vandaag een Berner in huis heeft, heeft dus een stukje Zwitserse boerencultuur op de bank liggen.
De hond van de Durrbach
Lange tijd had het ras nog niet eens een vaste naam. In de streek rond het gehucht Durrbach, bij Riggisberg ten zuiden van de stad Bern, kwamen deze grote driekleurige honden opvallend veel voor. Daarom werden ze in de volksmond 'Durrbachler' of 'Durrbachhund' genoemd, naar die plek. Het waren geen honden van rijke families met stambomen, maar gewone werkhonden van boeren en kaasmakers. Pas later, toen liefhebbers het type wilden behouden en beschrijven, kreeg de hond een officiele rasnaam. De oude naam Durrbachler kom je in oude teksten en bij rasliefhebbers nog steeds tegen.
Vee drijven, karren trekken, wacht houden
De Berner was een echte manusje-van-alles. Hij hielp het melkvee tussen stal en weide te drijven, hij bewaakte het erf en het vee tegen ongewenst bezoek, en - misschien wel het bekendst - hij trok karren. Voor kleine boeren en kaasmakers die geen paard konden betalen, was een sterke hond goud waard. Volgeladen met kaaswielen en melkbussen reed zo'n hondenkar naar het dorp of de markt. Eén lading kon bestaan uit meerdere zware metalen melkbussen van tientallen kilo's per stuk. Niet voor niets werden deze honden plaatselijk ook wel 'kaashonden' genoemd. Dat trekverleden zit nog steeds in het ras: veel Berners vinden het heerlijk om een taak te hebben.
Bijna verdwenen
Tegen het einde van de 19e eeuw ging het slecht met de oude boerenhond. Door de opkomst van machines, treinen en de moderne landbouw verdween het werk waarvoor hij gefokt was. Boeren trokken naar de fabrieken, de hondenkar werd vervangen en de grote werkhond raakte uit de gratie. Tegelijk werd de Sint-bernard de gevierde nationale hond van Zwitserland, terwijl de naamloze boerenhonden in de vergetelheid raakten. Het oude, robuuste type dreigde simpelweg uit te sterven, versnipperd over afgelegen boerderijen zonder dat iemand er systematisch mee fokte.
Schertenleib en professor Heim
Dat het ras er vandaag nog is, danken we aan een paar vasthoudende liefhebbers. De Zwitser Franz Schertenleib, zelf van een boerderij, begon rond 1892 doelbewust te zoeken naar goede exemplaren van de oude langharige boerenhond. De wetenschappelijke ruggengraat kwam van professor Albert Heim, een bekende Zwitserse geoloog en groot kenner van de sennenhonden. Heim herkende de waarde van het type, keurde de honden op tentoonstellingen en hielp de eerste rasstandaard op te stellen. Dankzij hun werk werden de verspreide Durrbachler weer als één herkenbaar ras samengebracht en gericht gefokt.
1907: een club en een nieuwe naam
Het kantelpunt kwam in 1907, toen een groep fokkers in Burgdorf de Schweizerischer Durrbach-Klub oprichtte en de eerste rasstandaard vastlegde. In 1908 toonde de club tweeentwintig van deze honden aan professor Heim op een grote jubileumtentoonstelling. Heim stelde voor om het ras voortaan 'Berner Sennenhond' te noemen, naar het kanton Bern en in lijn met de andere Zwitserse sennenhonden. Dat stuitte eerst op weerstand bij de fokkers, die aan hun vertrouwde 'Durrbachhund' gehecht waren. Pas rond 1912 en 1913 werd de naam Berner Sennenhond officieel aangenomen. In 1910 stonden er al ruim honderd honden geregistreerd, en in 1912 werd het ras in Zwitserland formeel erkend.
De wereld over
Vanuit Zwitserland veroverde de Berner langzaam de rest van de wereld. Het ras werd vastgelegd in de internationale FCI-rasstandaard, die het nummer 45 draagt en de Berner indeelt in groep 2 bij de sennen- en berghonden. De eerste honden bereikten de Verenigde Staten in de jaren twintig en dertig; een bekend vroeg koppel arriveerde in 1936. In 1937 erkende de Amerikaanse kennelclub AKC het ras officieel, ondergebracht in de werkhondengroep. Ook in Nederland kreeg de Berner zijn eigen rasverenigingen en een trouwe schare liefhebbers. Van vergeten boerenhond tot wereldwijd geliefde gezinshond: het ging in iets meer dan een eeuw.
Kort samengevat
De Berner Sennenhond is een Zwitserse boerderijhond uit het kanton Bern, oorspronkelijk bekend als 'Durrbachler' naar het gehucht Durrbach. Hij dreef vee, bewaakte het erf en trok kaas- en melkkarren. Rond 1900 was het ras bijna verdwenen, tot Franz Schertenleib en professor Albert Heim het oude type redden. In 1907 volgde de eerste rasclub, en even later de naam Berner Sennenhond. Via de FCI-standaard nr. 45 en de Amerikaanse erkenning in 1937 groeide deze rustige reus uit tot het geliefde gezinsras van nu.
Hechting en alleen thuis: de keerzijde van een velcro-hond
De Berner is een uitgesproken mensgerichte hond die het liefst overal bij is. Die toewijding is heerlijk, maar heeft een keerzijde: veel Berners kunnen slecht tegen alleen zijn. Het verschil tussen gezonde aanhankelijkheid en echte verlatingsangst is belangrijk om te kennen.
In het kort
De Berner hecht zich sterk aan het hele gezin en wordt niet voor niets een 'velcro-hond' genoemd.
Aanhankelijk zijn is normaal; verlatingsangst - paniek bij alleen zijn - is een echt welzijnsprobleem.
Verlatingsangst herken je doordat het gedrag alleen optreedt als de hond alleen is en vaak vlak na je vertrek begint.
Het is geen onwil of wraak, dus straffen helpt niet en maakt het erger; rustig opbouwen van alleen-zijn wel.
Laat een Berner het liefst niet langer dan vier uur alleen en schakel bij echte angst tijdig hulp in.
De prijs van zoveel toewijding
Een van de mooiste eigenschappen van de Berner is zijn toewijding aan de mensen om hem heen. Hij hecht zich niet aan één persoon, maar aan het hele gezin, en wil het liefst overal bij zijn. Niet voor niets noemen liefhebbers het een 'velcro-hond': hij plakt graag tegen je aan. Die aanhankelijkheid maakt hem een geweldige metgezel, maar er zit een keerzijde aan. Een hond die zo op zijn mensen is gericht, kan het juist moeilijk hebben als hij alleen wordt gelaten. Begrijpen hoe dat werkt, helpt je problemen te voorkomen voordat ze ontstaan.
Velcro is normaal, verlatingsangst niet
Het is belangrijk om twee dingen uit elkaar te houden. Aanhankelijk en mensgericht zijn is volkomen normaal en gezond; je hond volgt je door het huis en ligt graag bij je voeten. Verlatingsangst is iets heel anders: dat is echte paniek wanneer de hond alleen wordt gelaten. Een velcro-hond heeft wat meer kans om verlatingsangst te ontwikkelen, maar het is geen automatisme. De meeste aanhankelijke Berners redden zich prima alleen, mits je ze dat rustig hebt geleerd. Het doel is dus niet om de band kleiner te maken, maar om je hond te leren dat alleen zijn veilig en tijdelijk is.
Hoe verlatingsangst eruitziet
Echte verlatingsangst heeft herkenbare kenmerken. Het gedrag treedt op zodra de hond alleen of van je gescheiden is, en niet als jij erbij bent. Het begint meestal kort na je vertrek, vaak al binnen enkele minuten. Je ziet dan dingen als aanhoudend blaffen of janken, vernielingen die zich opvallend vaak rond deuren en ramen concentreren, zindelijkheidsongelukjes, kwijlen en ijsberen. Vaak zie je al vóór vertrek spanning oplopen zodra de hond je jas pakt of de sleutels hoort. Juist die combinatie van paniek en stresssignalen onderscheidt verlatingsangst van gewone verveling, waarbij een hond meestal niet angstig oogt.
Geen onwil of wraak
Een hardnekkig misverstand is dat een hond die alleen sloopt of plast dat 'expres' of 'uit wraak' doet. Dat is niet zo. Verlatingsangst is een stressreactie, geen ongehoorzaamheid en geen wrok. De hond is letterlijk in paniek en heeft geen controle over zijn gedrag. Daarom werkt straffen niet en maakt het de zaak alleen maar erger: je voegt angst toe aan een hond die al bang is. Thuiskomen en mopperen om een ondergeplaste mat leert je hond niets, behalve dat jouw thuiskomst onvoorspelbaar en spannend is. De juiste route is begrip en geleidelijke training, niet correctie.
Alleen-zijn rustig opbouwen
Je leert een hond alleen zijn door het in heel kleine stapjes op te bouwen. Begin met afwezigheden die zo kort zijn dat je hond nog geen stress voelt - soms letterlijk een minuut - en verleng die duur over weken heel langzaam. De hond mag idealiter nooit de volle paniek ervaren, want dan werkt de oefening averechts. Maak van vertrekken en thuiskomen bovendien een non-event: doe rustig, zonder uitbundig afscheid of begroeting, en geef pas aandacht als je hond ontspannen is. Help je hond ook wennen aan je vertreksignalen door je jas of sleutels regelmatig te pakken zonder dat je echt weggaat. Zo verliezen die signalen hun lading.
Praktische hulpmiddelen
Een paar praktische dingen maken alleen-zijn makkelijker. Zorg dat je hond vóór je vertrek voldoende beweging en aandacht heeft gehad; een lichamelijk en geestelijk voldane hond rust makkelijker. Laat iets fijns achter dat alleen-zijn aangenaam maakt, zoals een gevulde kong of een ander voer- of likspeeltje, want kauwen en likken werken kalmerend. Houd je vooral aan een verstandige grens: laat een Berner het liefst niet langer dan zo'n vier uur alleen, en regel een hondenuitlater, dagopvang of oppas als je langer weg moet. Bedenk dat dit ras gezelschap echt nodig heeft; het is geen hond die je probleemloos hele dagen alleen kunt laten.
Wanneer hulp inschakelen
Soms is rustig opbouwen niet genoeg. Als je hond echte paniek toont, zichzelf dreigt te verwonden of de klachten ondanks je inspanningen niet afnemen, schakel dan professionele hulp in. Begin bij je dierenarts, die kan beoordelen of er een medisch probleem meespeelt en kan doorverwijzen naar een erkend gedragsdeskundige. In ernstige gevallen kan tijdelijke medicatie nodig zijn om je hond zover tot rust te brengen dat gedragstherapie überhaupt kan aanslaan. Dat is geen falen van jouw kant, maar gewoon de juiste zorg voor een hond met een echt angstprobleem. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter de vooruitzichten.
Kort samengevat
De Berner is een mensgerichte velcro-hond die zich aan het hele gezin hecht, en dat maakt hem gevoelig voor problemen met alleen zijn. Gezonde aanhankelijkheid is normaal; verlatingsangst - paniek zodra de hond alleen is - is een echt welzijnsprobleem. Je herkent het doordat het gedrag alleen optreedt bij afwezigheid, vaak vlak na vertrek begint en gepaard gaat met stress. Het is geen wraak of onwil, dus straffen helpt niet; rustig opbouwen van alleen-zijn, kalme vertrekken en een fijne kauwsnack wel. Laat een Berner liefst niet langer dan vier uur alleen, en schakel bij echte angst tijdig je dierenarts of een gedragsdeskundige in.
Nog 119 hoofdstukken over de Berner Sennenhond
Lees de complete gids gratis in de app — offline, met herinneringen op maat van jouw hond.
🔒 De driekleurige vacht: het handelsmerk van de Berner
🔒 Van pup tot volwassen: langzaam groot worden
🔒 De korte levensverwachting: eerlijk onder ogen gezien
🔒 Is de Berner Sennenhond iets voor jou?
🔒 Rasvereniging & een pup uit goede handen
Gedrag begrijpen (10)
Hechting en alleen thuis: de keerzijde van een velcro-hond
🔒 Een gevoelige hond: hoe de Berner sfeer en stemming oppikt
🔒 Gereserveerd of bang? Afstandelijkheid tegenover vreemden
🔒 Waaks gedrag en blaffen: melden zonder bewaken
🔒 Overprikkeling en leren ontspannen
🔒 De lange puberteit van de Berner
🔒 Angst en geluidsgevoeligheid: vuurwerk en onweer
🔒 Bewaken van voer en spullen
🔒 Verveling: slopen, kauwen en graven
🔒 Gedrag met kinderen en andere dieren
Communicatie (10)
🔒 Lichaamstaal lezen: het hele plaatje
🔒 De oren en het gezicht van de Berner lezen
🔒 Wat de staart vertelt
🔒 Kalmeringssignalen: hoe je hond spanning sust
🔒 De ladder van communicatie
🔒 Grommen: een waarschuwing om te koesteren
🔒 Stress en spanning herkennen
🔒 Spelsignalen en de speelboog
🔒 Hoe je Berner met jou praat
🔒 Duidelijk communiceren met je Berner
Training (10)
🔒 Beloningsgericht trainen: de basis
🔒 Socialisatie: nooit echt klaar
🔒 Zit, lig, blijf: de basisoefeningen
🔒 Een betrouwbare terugroep
🔒 Netjes aan de lijn lopen
🔒 Begroeten zonder opspringen
🔒 Impulscontrole: 'laat het' en 'laat los'
🔒 Wennen aan verzorging en de dierenarts
🔒 Veelgemaakte trainingsfouten
🔒 Een goede trainer of hondenschool kiezen
Mentale uitdaging (10)
🔒 Waarom kopwerk onmisbaar is voor de Berner
🔒 Snuffelen en zoekwerk
🔒 Voerpuzzels en denkspellen
🔒 Trucjes leren met shaping
🔒 Apporteren en zoekspellen
🔒 Kauwen, likken en graven: natuurlijke uitlaatkleppen
🔒 Je Berner een 'baan' geven
🔒 De balans tussen inspanning en rust
🔒 Verrijking voor binnen en op hete dagen
🔒 Verrijking afstemmen op jouw hond
Beweging (10)
🔒 Hoeveel beweging heeft een Berner nodig?
🔒 De wandeling: kwaliteit boven kilometers
🔒 Loslopen: vrijheid met een betrouwbare hond
🔒 Hardlopen en fietsen: pas op met de jonge hond
🔒 Zwemmen: gewrichtvriendelijke beweging
🔒 Hitte en oververhitting voorkomen
🔒 Koud weer, gladheid en pootverzorging
🔒 Buiten op pad: teken, grasaren, rupsen en blauwalg
🔒 Te veel of te weinig: de signalen
🔒 Beweging door de levensfasen heen
Gezondheid (10)
🔒 De gezondheid van de Berner: een overzicht
🔒 Kanker en het histiocytair sarcoom
🔒 Heupdysplasie (HD)
🔒 Elleboogdysplasie (ED)
🔒 Artrose en gewrichtsklachten
🔒 Maagdraaiing (GDV): een acuut noodgeval
🔒 Degeneratieve myelopathie (DM)
🔒 Von Willebrand, ogen en andere erfelijke punten
🔒 Gezond gewicht en preventieve zorg
🔒 Een gezonde Berner kiezen
Voeding (10)
🔒 De basis: compleet voer kiezen
🔒 Hoeveel voeren en op gewicht houden
🔒 Voeding voor de opgroeiende Berner
🔒 Een goede spijsvertering en rustig eten
🔒 Brok, blik, vers of rauw: de voersoorten
🔒 Snacks, beloningen en de 10%-regel
🔒 Giftige voeding: wat je hond nooit mag
🔒 Supplementen: zin en onzin
🔒 Voer wisselen en overschakelen
🔒 Water en hydratatie
Verzorging (10)
🔒 De dubbele vacht van de Berner begrijpen
🔒 Borstelen en de grote rui
🔒 Nooit scheren: laat de dubbele vacht met rust
🔒 Wassen: hoe vaak en waarmee
🔒 Nagels knippen
🔒 Oren schoonhouden
🔒 Het gebit verzorgen
🔒 Poten en voetzolen
🔒 Ogen schoonhouden
🔒 Een verzorgingsroutine: door het jaar en per leeftijd
Dagelijks leven (10)
🔒 Een grote hond in huis: ruimte en een eigen plek
🔒 Leven met haren, kwijl en modder
🔒 Visite en bezoek aan de deur
🔒 Omgaan met andere honden
🔒 Samenleven met katten en kleine huisdieren
🔒 Veilig in de auto met een grote hond
🔒 Op vakantie en reizen met je Berner
🔒 Mee naar terras, winkel en stad
🔒 Een vaste dagstructuur: rust en voorspelbaarheid
🔒 Omgaan met veranderingen
Werk en sport (10)
🔒 De Berner als werkhond: een baan voor lijf en kop
🔒 Trekhondensport: drafting en carting
🔒 Speuren en neuswerk
🔒 Gehoorzaamheid en rally
🔒 Behendigheid (agility): met de nodige voorzichtigheid
🔒 De Berner als therapie- en bezoekhond
🔒 Trucs en freestyle (dog dancing)
🔒 Wandelen, hiking en gewrichtsvriendelijke beweging
🔒 Conditie, warming-up en blessurepreventie
🔒 De juiste sport kiezen
Oudere Berner Sennenhond (10)
🔒 Wanneer is een Berner senior?
🔒 Veranderingen in gedrag bij de oudere Berner
🔒 Minder energie: normaal of een signaal?
🔒 Gewrichtsproblemen bij de oudere Berner
🔒 Voeding voor de oudere Berner
🔒 Beweging aanpassen voor de oudere Berner
🔒 Cognitieve achteruitgang herkennen
🔒 Comfort in huis voor de oudere Berner
🔒 Kwaliteit van leven behouden
🔒 Zo lang mogelijk gezond en gelukkig samen
Alle leeftijden, maten, gewichten en kosten zijn TYPISCHE RICHTWAARDEN; individuele honden verschillen sterk door aanleg, lijn, socialisatie en opvoeding. Gezondheidspunten zijn aanlegrisico's, geen diagnose. Raadpleeg bij twijfel of klachten altijd je eigen dierenarts.
SuperDoggo
← Alle rasgidsen
